• Dziedzictwo kultury i przyrody
    Dziedzictwo kultury i przyrody
  • Usługi turystyczne
    Usługi turystyczne
  • Turystyka aktywna
    Turystyka aktywna
  • Kultura
    Kultura
  • Sztuka
    Sztuka
  • Warmiński styl
    Warmiński styl
  • Termy Warmińskie
    Termy Warmińskie
  • Przewodnik po Warmii
    Przewodnik po Warmii

Trakt biskupi na Warmię

Od czasów Hozjusza, aż do czasów ostatniego polskiego biskupa Warmii przed zaborami – Ignacego Krasickiego, powitanie nowego biskupa wjeżdżającego uroczyście do swej diecezji odbywało się w miejscowości Bałdy, leżącej jeszcze po stronie mazurskiej, o kilkaset zaledwie metrów od granic Warmii. Tam na spotkanie biskupa i jego orszaku udawała się delegacja kapituły warmińskiej.

 

W Bałdach składano biskupom pierwszy hołd i witano ich uroczyście w imieniu kapituły warmińskiej – partnera biskupa w rządach na Warmii. Następnie nowy biskup witany był przez kapłana z Butryn, który wraz ze swymi parafianami również wychodził na spotkanie księcia biskupa. Powitaniom towarzyszyły śpiewy, muzyka, niesiono chorągwie. Następnie uroczysty orszak kierował się wprost do kościoła w Butrynach. W tej wsi ustawiano ozdobną, specjalnie na ten cel wybudowaną drewnianą bramę, mającą symbolizować „wrota Warmii” przez które pasterz wkraczał do swego dominium. Na bramie umieszczano herby: Warmii, kapituły warmińskiej i biskupa. Oddawano salwy ze specjalnie sprowadzonych na tę uroczystość armat. Nowego biskupa witali tam przedstawiciele stanów dominium warmińskiego – mieszczanie ze wszystkich trzynastu miast Warmii, szlachta odświętnie ubrana, konno i z obnażonymi szablami, wreszcie wolni pruscy i chłopstwo.  Następnie przedstawiciel kapituły, zwykle biskup – sufragan (w przypadku I. Krasickiego był to Karol von Zehmen, któremu towarzyszył kanonik Józef Benedykt Mathy), wygłaszał po łacinie uroczystą mowę powitalną, zgodnie ze wszystkimi prawidłami antycznej sztuki retorycznej. Nowy biskup również odwzajemniał się łacińską mową dziękując za uroczyste powitanie. Kolejnym punktem uroczystości ingresu biskupa była celebrowana przezeń msza w butryńskim kościele. Po nabożeństwie cały orszak i zaproszeni goście udawali się na Przykopskie Pole, gdzie stały przygotowane, wygodne i obszerne namioty. Tu odbywała się już mniej oficjalna część uroczystości –  uczta powitalna. Następnego dnia orszak biskupi kierował się w stronę Lidzbarka przez Purdę i dwa biskupie miasta – Barczewo i Jeziorany.

Podobna uroczystość odbywała się również przed samym Lidzbarkiem – rycerze na koniach wyjeżdżali na powitanie biskupa do wsi Medyny. Towarzyszył im także zastęp pieszy, a naprzeciw medyńskiego cmentarza oczekiwali biskupa rajcy miejscy i duchowieństwo. Nowy biskup także odwiedzał kosciół, gdzie po mszy jechał już bezpośrednio do swej nowej stolicy.

Uroczystości ingresu biskupa musiały być niezwykle huczne, skoro Walenty Barczewski, pisząc swe „Kiermasy na Warmii” w latach 80-tych XIX wieku podał, że mieszkańcy Butryn, Przykopu, czy Bałd „wiele tu sobie jeszcze opowiadają o hojności i dobroci tych panów, jako też o wspaniałości i grzeczności ich orszaków”.
Tym samym traktem – „warszawskim”, którym przyjeżdżali biskupi odbywał się także szmugiel broni dla powstańców walczących w Powstaniu Styczniowym.

Dziś, w wiele lat po tych wydarzeniach pojawił się projekt stworzenia z dawnego historycznego traktu atrakcji turystycznej. Na zachowanym odcinku traktu, o długości ok. 1200 metrów, obsadzonym przez stare lipy, trwają obecnie prace zmierzające do przekształcenia drogi w ścieżkę edukacyjną. Przed wjazdem na trakt stanie brama – symboliczne „wrota na Warmię”. Obok bramy umieszczone zostaną tablice informacyjne z historią Warmii i historią traktu. Przy każdym drzewie na trakcie stanie tablica poświęcona innemu biskupowi Warmii.
Uroczystość otwarcia traktu zaplanowana jest na 16 września. Weźmie w niej udział Arcybiskup Wojciech Ziemba.

Share