• Dziedzictwo kultury i przyrody
    Dziedzictwo kultury i przyrody
  • Usługi turystyczne
    Usługi turystyczne
  • Turystyka aktywna
    Turystyka aktywna
  • Kultura
    Kultura
  • Sztuka
    Sztuka
  • Warmiński styl
    Warmiński styl
  • Termy Warmińskie
    Termy Warmińskie
  • Przewodnik po Warmii
    Przewodnik po Warmii

Pałace i dworki

Warmińska szlachta, nawet najbogatsza, w porównaniu do polskiej i litewskiej magnaterii jak Radziejowscy, czy Radziwiłłowie była niezwykle uboga. Na Warmii z resztą szlachta nigdy nie stała się tak potężna, jak w Koronie. Biskupi warmińscy bardzo dbali, by na terenie ich dominium nie wyrosła żadna polityczna siła, z którą musieliby się liczyć. Pomimo tego i warmińscy szlachcice budowali sobie okazałe - na miarę swych możliwości -rezydencje. Dlatego i na Warmii dawne pałace i dworki stanowią niezwykle ważne dziedzictwo kulturowe, ślad przeszłości ziemi warmińskiej. Z tego powodu troska o dawne siedziby szlacheckie na Warmii ma ogromne znaczenie w kultywowaniu i rozszerzaniu się świadomości regionalnej dzisiejszych mieszkańców regionu. Niestety, burze dziejowe sprawiły, iż większość tego typu zabytków znajduje się obecnie w stanie niemal zupełnej ruiny. Zarówno zniszczenia spowodowane przez Armię Czerwoną w 1945 roku, jak i późniejsza rabunkowa eksploatacja w latach Polski Ludowej tych jakże przecież pięknych obiektów, spowodowały, że pałace i dworki Warmii to dzisiaj smutne i przygnębiające świadectwo bezmyślnej działalności człowieka.

Image

Na szczęście w ostatnich latach ten opłakany stan rzeczy zaczyna zmieniać się na lepsze. Po roku 1989 niektóre z dworków, będących w większości w posiadaniu PGR-ów, przeszły na własność prywatną, lub dostały się w posiadanie rozmaitych organizacji i stowarzyszeń. Chociaż nie rozwiązało to problemu niszczenia tych zabytkowych obiektów – nie wszyscy nowi właściciele wywiązują się z obowiązków remontowych, których koszta są ogromne – to jednak część dworków i pałacyków, jak np. dawna rezydencja biskupów warmińskich w Smolajnach, dworek w Tejstymach, czy w Wójtówku, na nowo staje się przepięknym i dumnym świadectwem bogatej przeszłości Warmii."

Image

Pałace i dworki - Gmina Barczewo

Maruny

Park podworski
 o charakterze krajobrazowym – zniszczony i zaniedbany. Z dawnych założeń pozostał jedynie fragment alei obwodowej. Część parku ogrodzona od drogi siatką. Leży po prawej stronie drogi z Tuławek do Barczewa. Pow. 5,5 ha, w tym ok. 5 ha wód. Na terenie parku budynek mieszkalny, kurnik i dawna wieża ciśnień. Droga dojazdowa od strony Tuławek wysadzona jest lipami i dębami. Wśród nich pomnikowa lipa o obwodzie 416 cm. Nieopodal alei lipa o obwodzie 515 cm, o pobliżu rozłożysty dąb o obwodzie 485 cm. W drzewostanie parku: wiąz pospolity(44 sztuki), lipa drobnolistna (14 szt.), klon zwyczajny (12 szt.). Pojedyńczo lub w kilku egzemplarzach występuje buk, grab, brzoza, dąb i dwie sosny.

Czytaj więcej: Pałace i dworki - Gmina Barczewo

Pałace i dworki - Gmina Dobre Miasto

Smolajny

Zespół pałacu biskupiego

ImageImage

Zlokalizowany na wysokim brzegu Łyny i jego starego koryta w odległości ok. 1,5 km od szosy Dobre Miasto-Lidzbark Warmiński.

Czytaj więcej: Pałace i dworki - Gmina Dobre Miasto

Pałace i dworki - Gmina Dywity

Słupy

Założenie pałacowo-parkowe nad jez. Wadąg. Ostatnimi właścicielami przed 1945 rokiem byli Adolf Schulz i Oskar Thimm. Zachowany pałac pochodzi z początków XX wieku i nosi ślady wpływu architektury modernistycznej. Budowla założona na planie litery "T", trójkondygnacyjna z wyższą częścią reprezentacyjną. W elewacji frontowej wąskie otwory okienne klatki schodowej układają się w ciekawy ozdobny motyw. Pozostałe otwory okienne noszą ślady klasycyzmu.

dwór w Słupach

Pałace i dworki - Gmina Gietrzwałd

Grazymy

Zespół Pałacowy

Image Image Image

Na wzgórzu, gdzie dziś mieści się pałac już od średniowiecza wznosiła się obronna budowla - wiadomo, że dobra rycerskie w Grazymach powstały w 1352 roku. Dziś jeszcze wyraźnie widoczny jest obronny układ całego założenia. Ponadto obecny pałac wznosi się na średniowiecznych fundamentach, posiada też gotyckie piwnice. Grazymy od poł. XVI w. aż do 1725 roku były własnością rodu von Borcke, następnie von der Groeben, aż do lat 20-tych XIX w. Wówczas w wyniku małżeństwa stały się dziedzictwem rodziny von Stein-Kamieński. Pałac pierwotnie zbudowany na przełomie XVII i XVIII w. w stylu barokowym. Odbudowany w 1924 r. przez Albrechta von Stein. Dwukondygnacyjny, otynkowany na biało, z dachem mansardowym, krytym dachówką. Oficyna pałacowa – zbudowana w 1 połowie XIX w., klasycystyczna. Parterowa, otynkowana z dachem czterospadowym, krytym dachówką. Oprócz tych dwóch budynków zachowało się całe założenie folwarczne, z I poł. XIX w.

Czytaj więcej: Pałace i dworki - Gmina Gietrzwałd

Pałace i dworki - Gmina Jeziorany

Potryty

Dwór

ImageImageImage

barokowy z XVIII w., rozbudowany i odnowiony w XX w., murowany z cegły, otynkowany, jednokondygnacyjny z mieszkalnym poddaszem (mansardy).

Czytaj więcej: Pałace i dworki - Gmina Jeziorany

Pałace i dworki - Gmina Kolno

Bęsia

Pałac

ImageImage

barokowy z XVIII w., modernizacja wnętrz w końcu lat 70-tych XX w. Murowany z cegły, boniowany, piętrowy z parterowymi dobudówkami po bokach. Część główna budynku 9-cio osiowa z ryzalitem od strony północnej. Od strony środkowej otwór drzwiowy, do którego prowadzą betonowe schody. Od strony południowej weranda. Dach uskokowy.

Czytaj więcej: Pałace i dworki - Gmina Kolno