• Dziedzictwo kultury i przyrody
    Dziedzictwo kultury i przyrody
  • Usługi turystyczne
    Usługi turystyczne
  • Turystyka aktywna
    Turystyka aktywna
  • Kultura
    Kultura
  • Sztuka
    Sztuka
  • Warmiński styl
    Warmiński styl
  • Przewodnik po Warmii
    Przewodnik po Warmii

Przywilej lokacyjny Pupek

Przywilej lokacyjny Pupek

Prezentujemy Państwu przywilej lokacyjny wsi Pupki w gminie Jonkowo. Tłumaczenie tekstu zawdzięczamy p. Rafałowi Zasańskiemu.

PUPKI - PUPKEN

 1392. 20. Dezember. Frauenburg. ? Handfeste des Dorfes Pupkeim in Kreise Allenstein. [Źródło: CDW, Bd. III, nr 265, ss. 235-236].

Universis et singulis presentes litteras audituris vel visuris Nos Otto prepositus, Arnoldus decanus totumque Capitulum ecclesie warmiensis volumus fore notum, quod dudum de Anno domini Millesimo Trecentesimo Quadragesimo Septimo viijo. Kalendas Aprilis venerabilis viri domini Hartmodus prepositus Hermannus decanus totumque Capitulum, nostri predecessores, swadente eiusdem Capituli utilitate et profectu eontulerunt discerto viro Tolneken suisque veris heredibus et legotimis successoribus Quadraginta mansos ad locandum villam Dameraw, que modo Pupkeym nominatur. (Zum Schulzenamte gehören 3 Freihufen zu culmischen Recht, die kleinen Gerichte, der dritte Theil der Gefälle von den großen, die Hälfte des Krugzinses und aus bes onderer Gnade im See Swardyn freie Fischerei mit kleinen Gezeugen für den eigenen Tisch; eine jede der übrigen Hufen zinset zu Weichnachten eine halbe Mark und 2 Hühner.)

Czytaj więcej: Przywilej lokacyjny Pupek

Przywilej lokacyjny Bałąga

Przywilej lokacyjny wsi Bałąg

Prezentujemy Państwu przywiej lokacyjny wsi Bałąg. Tłumaczenie tekstu zawdzięczamy P. Rafałowi Zasańskiemu.

1361. 31. Oktober, Frauenburg. Vrschreibung für Preussen über 8 Hufen am See Ballingen. [Źródło: CDW, Bd. II, nr 403, s. 414].

Nos Henricus prepositus Hermannus decanus Johannes custos Totumque Capitulum Eccl[esie] Warm[iensis] scire volumus ? quos pro agris in Campo Garonisch iuxta Allenstein, quos possiderunt Wiskant Musligente Meleuke luban et Santke fratres prutheni vtilitate Capituli nostri suadente euidenti commutamus et nicholominus concedimus seu conferimus prenominatis fratribus suisque heredibus vtriusque sexus leg[ittimis] et succ[essoribus] Octo Mansos circa lacum Balingen sitos, Hac condicione interiecta, quod sex mansi de predictis octo mansis omnibus dictis fratribus et eorum h[eredibus] vtriusque sexus ac succ[essoribus] leg[ittimis] in solidum pertineant et equaliter, Duo vero mansi superstites soli Wiscant prenominato et ipsius h[eredibus] v[triusque] s[exus] et succ[essoribus] leg[ittimis] pertineant, cui scilicet Wis cant ipsos duos mansos contulimus ? consideratis eius serucijs ex gracia speciali Jure pruthenicali, quo equites in Gudekus suos habent possidendos. De quibus etc. (Ein Reiterdienst zur Landwehr mit Burgenbau und den gewöhnlichen, auf das Schloss Allenstein zu entrichtenden Abgaben; Fisherei im See Ballingen mit kleinen Gezeuge, mit Hamen und Stocknetzen für ihren Tisch; 30 M[ark] Wehrgeld; 9 Freijahre) Datum Vrowenburg A[nno] d[omini] Mo ccco lxo primo In vigilia omnum sanctorum.

Czytaj więcej: Przywilej lokacyjny Bałąga

Przywilej lokacyjny Lidzbarka Warmińskiego

Lokacja Lidzbarka

Przywilej lokacyjny miasta Lidzbarka Warmińskiego z 12 sierpnia 1308r

Poniższy tekst przetłumaczył ks. prof. hab. dr Alojzy Szorc z Olsztyna 18 listopada 1993 r.

W Imię Pańskie, Amen. Niech ci wszyscy, do których dotrze to pismo, przyjmą do wiadomości, że my, Eberhard, z bożej łaski biskup kościoła warmińskiego za radą i powszechną zgodą naszej kapituły, pragnąc skutecznie zapewnić naszemu kościołowi rozwój i pomyślność, aby wzrastał i stale przynosił owoce, w celu rozkrzewienia wiary katolickiej przez nadzielanie naszych wiernych ziemią, nadaliśmy roztropnemu mężowi Janowi z Kolonii, jego dziedzicom i prawnym następcom 140 łanów w Lidzbarku, po obu stronach rzeki Łyny, tak jak sami poleciliśmy mu je wymierzyć. Otrzymał je w pełne używanie razem ze wszystkimi płynącymi zeń korzyściami i przychodami, oprócz bogactw mineralnych ziemi: złota, srebra i wszelkich metali.

Czytaj więcej: Przywilej lokacyjny Lidzbarka Warmińskiego

Akt lokacyjny Braniewa

W Imię Pańskie. Amen.
Ponieważ czyny ludzkie z upływem czasu często przechodzą w niepamięć lub ulegają zniekształceniu, przeto uważamy za rzecz konieczną i bardzo użyteczną, aby na piśmie w obecności świadków utrwalić to, co godne jest zachowania. Przeto my, Henryk, z bożej łaski biskup warmiński, w miarę możliwości pragnąc zaprowadzić na naszej ziemi porządek, dotkliwie naruszony przez odstępstwa Prusów, czynimy jawnym wszem i wobec, teraz i w przyszłości, do kogo dotrze to nasze pismo, że ukochanym naszym mieszczanom, ich prawnym dziedzicom i spadkobiercom, za radą i zgodą kapituły, nadaliśmy wieczyście i na zawsze, na prawie lubeckim, czyli tym, które jest używane w mieście Lubeka, wszystkie łany, które są albo być mogą w obrębie granic tegoż miasta. Tereny te osobiście wytyczyliśmy i poleciliśmy w naszej obecności wbić pale graniczne. Dodaliśmy ponadto teren bagnisty położony między polem miejskim a lasem o nazwie Rosenwald. Otrzymują to na pełne użytkowanie i pożytek oprócz możliwości polowania na bobry i wydobycia kopalin ziemi, mianowicie złota, soli i wszelkich metali.

Akt lokacyjny Reszla

Akt lokacyjny Reszla z dnia 12 lipca 1337 roku:
"W imieniu Pana, amen. Jeśli dzieło ludzkie ma być trwałym, musi zostać potwierdzone przez świadków oraz dokumenty; dlatego wszyscy współcześni oraz potomni powinni  wiedzieć: Chociaż biskupi tron na Warmii jest "osierocony", kolonizacja kraju musi nadal posuwać się naprzód i Kapituła Warmińska po dojrzałym namyśle jednomyślnie postanowiła w Barcji miasto lokować. Z polecenia kapituły polecono nam, proboszczowi katedralnemu Johannes'owi, dziekanowi katedralnemu Johannes'owi, zarządcy diecezjalnemu magistrowi Nikolaus'owi z Braniewa, kustoszowi diecezjalnemu Johannes'owi, dalej kanonikom Heinrich'owi von Essen, Konradowi von Samland, proboszczowi Johannes'owi von Kulm, jak również mnie Heinrich'owi von Luter, jako biskupiemu namiestnikowi oraz Elerusowi miasto lokować, które otrzyma nazwę Resil. Miasto otrzymać powinno prawo kulmskie. Małe sądy nad Niemcami i Prusami powinny przysługiwać Elerusowi i jego spadkobiercom, natomiast sądy duże zastrzegamy sobie tzn. "namiestnictwu biskupiemu".

Czytaj więcej: Akt lokacyjny Reszla

Akt inkorporacji

Akt inkorporacji ziem pruskich z 6 marca 1454 roku.

W imię Pana, Amen. Na wieczną rzeczy pamiątkę. My, Kazimierz z Bożej łaski król Polski, a także Krakowa, Sandomierza, Sieradza, Łęczycy, Kujaw, wielki książę litewski, pan i dziedzic Rusi, Prus, ziemi chełmińskiej, królewieckiej, elbląskiej i pomorskiej.

(1) Łaskawość, właściwa naszemu królewskiem dostojeństwu, do której pobudza Bóstwo dlań przychylne, a którą w czynie przejawia wrodzona i od początku istniejąca skłonność, co prawda dopuszcza do łona miłosierdzia i osłony wszystkich ubiegających się o uzasadnioną naszą pomoc i opiekę, jednakże z większą szczodrobliwością skłania się do udzielenia poparcia, obrony i ulżenia tym ludziom, którzy gorejąc w sercu wielkim uczuciem względem nas i naszego Królestwa wierzą, że jedynie nasza, a nie inna, prawica może łatwiej położyć kres różnorakim klęskom i uciskom, jakie dotąd zadawała im samo władza rządzących, że jedynie nasz tron, od którego w dawnych czasach odpadli na skutek niedozwolonego aktu wyzbycia ma słuszne prawo rządzenia nimi i ich objęcia z chwilą wypowiedzenia przez nich posłuszeństwa nie tyle pysznej i zachłannej ile bezprawnej władzy. Zapewne, mocna stałość i szczera wierność tak usposobionych ludzi zasługuje i musi znaleźć nie tylko wyróżnienie w odpowiednich pochwalnych wypowiedziach, ale i zapłatę w dobrodziejstwach przywilejów królewskich.

Czytaj więcej: Akt inkorporacji