• Dziedzictwo kultury i przyrody
    Dziedzictwo kultury i przyrody
  • Usługi turystyczne
    Usługi turystyczne
  • Turystyka aktywna
    Turystyka aktywna
  • Kultura
    Kultura
  • Sztuka
    Sztuka
  • Warmiński styl
    Warmiński styl
  • Termy Warmińskie
    Termy Warmińskie
  • Przewodnik po Warmii
    Przewodnik po Warmii

Elementarz warmiński

Jednym z głównych celów działania Stowarzyszenia „Dom Warmiński” jest popularyzowanie dziedzictwa kulturowego Warmii m.in. poprzez ochronę dóbr kultury, sztuki i tradycji na jej terenie. Nieodłącznym elementem niematerialnej kultury historycznej Warmii jest gwara warmińska, związana z przeszłością, tradycjami i obyczajami na wsi.

Gwara warmińska powstała w wyniku wymieszania się różnych gwar polskich i funkcjonowała na wsiach południowej Warmii już w XIV wieku. Na początku XX wieku zaczęła być wypierana przez język niemiecki, ale jej prawdziwy zanik nastąpił wraz z falą wyjazdów Warmiaków do Niemiec (lata 70. i 80.  XX wieku). Obecnie gwarą mówi już niewielu, w zasadzie nie można jej usłyszeć w miejscu publicznym. Stała się swoistym zabytkiem językowym. Aby ją ocalić od zapomnienia i ożywić, znawcy i popularyzatorzy tej gwary, historyk regionalista Izabela Lewandowska oraz rodowity Warmiak Edward Cyfus, wystąpili z wnioskiem o wpisanie gwary warmińskiej na listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego UNESCO. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego w 2016 r. wydał pozytywną decyzję w tej sprawie.

Okładka "Elementarza warmińskiego", fot. archiwum Stowarzyszenia

Chcąc przyczynić się do rzeczywistej popularyzacji regionu, jego historii, tradycji i gwary, a tym samym do pogłębienia świadomości regionalnej mieszkańców, Stowarzyszenie „Dom Warmiński” w 2017 r. przy wsparciu finansowym Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, zrealizowało projekt, wynikiem którego jest publikacja „Elementarza warmińskiego”.

Elementarz wraz z płytą audio z materiałami dydaktycznymi w formie plików do wydruku, zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie zadania, przekazany zostanie do szkolnych bibliotek na terenie działania Stowarzyszenia.

Jesteśmy przekonani, że wydanie elementarza przyczyni się do zwiększenia zainteresowania historią, tradycją i gwarą warmińską. Publikacja stanowić też będzie narzędzie dla nauczycieli i instruktorów prowadzących warsztaty regionalne oraz cenną pomoc dla uczniów i wszystkich uczestników zajęć.

Wspólnie odkrywajmy duchowe i kulturowe dziedzictwo naszego regionu i przekazujmy je kolejnym pokoleniom.

 

Autorzy elementarza gwary warmińskiej, fot. archiwum Stowarzyszenia

 

Elementarz uzupełniony jest o płytę CD, fot. archiwum Stowarzyszenia

Share